खााँदबारी नगरपालिका ऊर्ााबबकास उप- सलिति गठन िथा सञ्चािन कार्ाविधी, २०७७ प्रस्िािनााः स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन २०७४ तथा तथा वैकल्पिक ऊर्ाा प्रव्ान के न्द्रबाट प्रेषित नगरिाललकाको नवीकरणीय ऊर्ाा नीतत, २०७६ को १२ नम्बर बुँ ्ाको संस्थागत संरचना अन्द्तगात १२.१ ले द्एको अधिकार प्रयोग गरी खाुँ्बारी नगरिाललकाले आफ्नो ऊर्ाा तनतीमा नवीकरणीय ऊर्ााको प्रवािन र षवकास गना उर्ाा बबकास उि सलमततको गठन र काया ल्र्म्मेवारीको ब्यवस्था गरेको छ ।नगरिाललका लित्र नवीकरणीय ऊर्ाा सम्बन्द्िी सम्िूणा कायालाई व्यवल्स्थत गना ऊर्ाा षवकास उि-सलमतत गठन गरी आफ्नो ्ैतनक काया सञ्चालन गना र िाललका क्षेत्रका सेवाग्रादििरुलाई ऊर्ाा सम्बन्द्िी सम्िूणा सेवािरु चस् त बनाउने कायालाई ब्यवल्स्थत गना यस कायाषवधिलाईे कायािाललकाको बैठकबाट स्वीकृत गरी लाग गरीएको छ । पररच्छेदाः १ १.संक्षिि नाि र प्रारम्भाः यस कायाषवधिको नाम “ उर्ाा बबकास उि- सलमतत गठन तथा सञ्चालन कायाषवधि २०७७” रिनेछ । यो कायाषवधि नगरिाललकाको कायािाललकाको बैठकबाट स्वीकृत िए ितछ लागूिएको मानीनेछ । २.पररभाषााः बबिय वा प्रशंगलेअको अथानलागेमा यस कायाषवधिमााः क. उि-सलमती िन्द्नालेिवू ाािार षवकास सलमतत अन्द्तगात गदठत उर्ााबबकास उि- सलमततलाई सम्झन ि्ाछ । ख. तनकाय िन्द्नालेनगर र कायािाललकाको कायाालय सम्झन ि्ाछ । ग. कायािाललका िन्द्नालेनगरकायािाललकालाई ब झाउनेछ । पररच्छेदाः २ उप-सलितिको गठन िथा पदािधध ३. खााँदबारी नगरिाललकाको कायािाललकाद्वारा िूवाािार षवकास सलमतत अन्द्तगात रिनेगरी स्स्यीय एक ऊर्ााषवकास उि-सलमततको गठन गरीनेछ । उि-सलमततमा आवश्यकता अन सार ि्ाधिकारी संख्या थिघट गनासककनेछ, उि-सलमततमा तनम्न ि्िरु रिनेव्यवस्था गररएकोछ; क) संर्ोर्काः १ र्ना कायािाललका स्स्य वा वार्ाअध्यक्षिरु मध्येबाट नवीकरणीय ऊर्ाामा सामान्द्य र्ानकारी िएको ब्यल्तत रिनेप्रवािान गरीएकोछ | - 1 - १. स्थानीय सरकार संचालन ऐनको ्फा १४, सलमतत,उिसलमतत वा काया्ल गठन गना सतने: (१) कायािाललकाले आफनो काम कारबादि व्यवल्स्थत गना आवश्यकता अन सार क नै स्स्यको संयोर्कत्वमा सलमतत वा उिसलमतत गठन गना सतनेछ । ख) सदस्र्हराः ४ ्ेखख ६ र्ना सम्म (षवियगत षवज्ञ, तनर्ी क्षेत्र, मदिला, िछाडर् िाररएका, ्ललत तथा षविन्द्न वगाको समावेसी समान िाततक प्रतततनधित्वको आिारमा) रिनेप्रवािान गरीएकोछ | ग) नगरिाललका उिप्रम ख उि-सलमततको संरक्षक, िूवाािार षवकास सलमततको संयोर्क र प्रम ख प्रशासककय अधिकृत सपलािकारको रुिमा रिनेछन्। घ) ऊर्ााषवकास उि-सलमतीको ि्ाधिकारीिरुको ि्ावधि बढीमा ४ विाको ि नेछ । ४. पद िुक्ि हुनेअिस्था: क) ि्ाधिकारीिरुलेद्एको रार्ीनामा स्वीकृत िएमा: ऊर्ााषवकास उि-सलमतीका ि्ाधिकारीिरुले द्एको रार्ीनामा िूवाािार बबकास सलमततको लसफारीसमा कायािाललकाबाट स्वीकृत ि नेछ । ख) ि्ाधिकारीिरुको मत्ृय िएमा । ग) ि्ाधिकारीिरुको समयावधि समाप्त िएमा । घ) मगर् बबधग्रएमा । ङ) क नैितन फौर््ारी अलियोग प्रमाखणत िएमा । पररच्छेदाः ३ उप-सलितिको काि, किाब्र् र अधधकार ५. खााँदबारी नगरिाललकाको कायािाललका र िूवाािार षवकास सलमततको प्रत्येक्ष स िररबेक्षणमा रदि ऊर्ाा षवकास उि-सलमततको तनम्न अन सारको काम, कताब्य र अधिकार ि नेछाः ५.१ खााँदबारी नगरिाललकाको कायािाललका, िूवाािार षवकास सलमतत र नगरसिा प्रतत उत्तर्ायी ि नेर उपलेखखत कायािाललका, सलमतत तथा सिाबाट प्राप्त ऊर्ााषवकास सम्बल्न्द्ि नीतत, तन्ेशन तथा स झाविरुलाई अवलम्बन गने। ५.२ ऊर्ााषवकास उि-सलमततको आवश्यकता अन सार मालसक वा बाषिाक वैठक राख्ने, तनणायिरु गनेर िएका तनणायिरुलाई कायािाललका वा िौततक िूवाािार षवकास सलमततलाई र्ानकारी गराई अन मो्न गराउने। ५.३ नषवकरखणय ऊर्ाा र अन्द्य ऊर्ाा सम्बल्न्द्ि आवश्यक ऐन, कानून, नीतत तथा कायाषविीिरु समावेसी, समान िाततक प्रतततनधित्वको आिारमा तयार गरी िूवाािार षवकास सलमती तथा कायािाललका माफा त सिाबाट स्वीकृत गराई कायाान्द्वयन गनेतथा समयान क ल यस्ता तनयम तथा कायाषवधििरु ि नरावलोकन गरी संसोिन गरी िाररत गराउने। - 2 - ५.४ समग्र ऊर्ाा षवकासको लाधग एक ऊर्ााईकाई स्थािना गरी यसको संस्थागत षवकासमा सियोग गने । ईकाइलाई आवश्यक र्नशल्तत तथा िौततक सामाग्रीिरुको लाधग कायािाललका सुँग ििल गने। ५.५ ऊर्ाासम्बल्न्द्ि प्रिावकारी सेवा प्रवािको लाधग नागरीक बर्ाित्र तयार गनेर यसमा उपलेख िएका सबैसेवा गाउुँबासीिरुलाई र्नचेतना गराउने। ५.६ नवीकरणीय ऊर्ााको वाषिाक योर्ना तर् मा ा कायाान्द्वयन र अन गमनमा मदिला, ्ललत तथा लसमान्द्तकृत वगातथा सम ्ायिरुलाई प्राथलमकता द्ई सििाधगता गराउने। ५.७ नवीकरणीय ऊर्ााका षवलिन्द्न प्रषवधििरुको कायाान्द्वयन तथा र्र्ानमा एकल मदिला घरिर ी, लसमान्द्तकृत षविन्द्न तथा ्ललत घरिर ीिरुलाई षविेश अन ्ानको ब्यवस्थाका लाधग िूवाािार षवकास सलमती माफा त कायािाललकालाई उतत प्राविानको अन मो्नको लाधग अन रोि गने। ५.८ खााँदबारी नगरिाललकाको ऊर्ाासम्बल्न्द्ि आवधिक, बाषिाक योर्ना तर्म ा ामा नते त्ृव्ायी िलूमका तनवााि गरी नगरिाललकाको योर्ना तर् मा ा तयार गरी लागूगने। साथैयस्ता योर्नािरु वास्तषवक र र्नमूखख बनाउने तथा समयान क ल िररमार्ान ग्ैर्ाने । यस्ता ऊर्ाा योर्नाका तयारीका षवलिन्द्न चरणिरुमा नगरिाललकाको तफा बाट सकिय सििाधगता र्नाउने। ५.९ ऊर्ाा योर्नाको िररकपिना, लक्ष्य तथा उद््ेश्यलाई मध्यनर्र राख््ैखााँदबारी नगरिाललकाको वाषिाक ऊर्ाा योर्नाको तर् मा ा गने । नवीकरणीय ऊर्ाा को सम ्ाय स्तर ्ेखख नै कियाकलाििरुको सििागीतात्मक िदिचान, माग संकलन, प्राथलमकककरण गरी िूवाािार षवकास सलमती माफा त कायािाललका तथा सिाबाट अन मो्न गराउने। ५.१० खााँदबारी नगरिाललकाको बाषिाक, अिावाषिाक वा मालसक सलमक्षा गरी आवश्यकता अन सार प्रिावकारी कायान्द्वयनका लाधग ििल गने। आवश्यकता अन सार सलमक्षाको प्रततवे्न तयार गरी सम्बन्द्िीत तनकाय र सरेकारवालािरु समक्ष िेश गने। ५.११ सम ्ाय स्तरबाट खााँदबारी नगरिाललकाको माग िई आएका ऊर्ाा सम्बन्द्िी कियाकलाििरुको लाधग आवश्यक बर्ेट षवतनयोर्न गनािौततक िूवाािार षवकास सलमतत माफा न कायिा ाललकासुँग समन्द्वय गनेगराउने। ५.१२ खााँदबारी नगरिाललकाबाट प्राप्त बर्ेटको उधचत ब्यवस्थािन गरी ऊर्ाासम्बन्द्िी कियाकलाििरुको कायाान्द्वयन गन, ेअन गमन गनेतथा प्रिावकारी कायाान्द्वयनको लाधग उििोततािरुलाई स झाव र सपलाि द्ने । आवश्यक िरे कायाान्द्वयन िएका कायािरुको ग णस्तर कायम गना षविय षविशेज्ञिरु संग िरामशा, तथा आवश्यक समन्द्वय गने। ५.१३ खााँदबारी नगरिाललकामा गदठत अन गमन सलमतत तथा आवश्यकता अन सार तेस्रो िक्षबाट समेत अन गमन गराउने। ५.१४ खााँदबारी नगरिाललकामा गठन िई कृयालशल रिेका अन्द्य सलमतत वा उि-सलमततिरु संग आिसी सियोग र समन्द्वयमा कायम गने। - 3 - ५.१५ ऊर्ााका बाषिाक कियाकलाििरुको कायाान्द्वयनका िममा खरर् गरीनेबस्त तथा सेवाका लाधग कायािाललकालाई खरर् सम्बन्द्िमा आवश्यक िनेकागर्ात, प्राषवधिक स्िेलशकफके शन तयारी तथा सेवा प्र्ायक समूिको छनौटका लाधग सियोग गने। ५.१६ ऊर्ाा षवकास तथा कायाान्द्वयनका लाधग सम्िाब्य सरोकारवालािरुको िदिचान गरी समन्द्वय गनेतथा आवश्यकता अन सार वैठक राखख स झाविरु ललनेतथा द्ने। ५.१७ अध्यक्षको सियोगमा नषवकरखणय ऊर्ाा षवकास तथा प्रबाद्िनका लाधग आन्द्तररक तथा बाह्य श्रोतिरुको िदिचान तथा िररचालन गने। ५.१८ ऊर्ाा षवकासको लाधग संघीय, प्र्ेश, अन्द्य स्थातनय तििरु र बाह्य ्ातािरुसुँग समन्द्वय तथा सिकाया गने। ५.१९ नवीकरणीय ऊर्ाा सेवा प्रवािमा अन ्ान नीततलाई अत्यावश्यक क्षेत्र तथा घरिररवार बािेक िमशाः कम ग्ैलैर्ानेर षवषत्तय क्षेत्रको लगानीलाई प्रवाद्िन गने। ५.२० खााँदबारी नगरिाललकाबाट घर तनमााण नतसा िास ग्ाािवन तनमााण आचार संदितामा ऊर्ाामैत्री ब ्ाुँिरु थप्न लगाई िूवाािार षवकास सलमतत माफा त कायािाललकाबाट अन मो्न गराउने। ५.२१ ऊर्ााषवकास योर्ना तयारी, कायाान्द्वयन तथा अन गमनको िममा आईिनेआवश्यक तनणायिरु गने र िूवाािार षवकास सलमतत माफा त कायािाललकामा िेश गने। ५.२२ ऊर्ाा योर्ना तर् मा ा तथा यसको कायाान्द्वयनबाट संिाषवत िनासतनेनकारात्मक प्रिाविरुको (वातावरणीय, षवि् र्ोखखम तथा सामाल्र्क द्िन्द््) समयमा सचेत रिनेर न्द्यूतनकरण तथा ब्यवस्थािनका उिायिरुको अवलम्बन गने। ५.२३ ऊर्ााको उत्िा्नमूखी प्रयोगमा र्ोर् द्ई ऊर्ाामा आिाररत घरेल तथा साना उद्योग स्थािनामा सिर्ीकरण गने। ऊर्ाालाई स्थानीय स्तारमा कृषि उत्िा्नमा बद्ृधि गरी आयातलाई घटाउने, मूपय श्रखंृ ला बद्ृधि गनेर रोर्गारीको अवसरमा बद्ृधिमा र्ोर् द्न ििल गने। ५.२४ नवीकरणीय ऊर्ााप्रषविीको र्र्ान िश्चात्स्थानीय स्तरमैसेवाको स तनल्श्चतताको लाधग तनर्ी क्षेत्रिरुलाई र्र्ान िश्चातको सेवा संयन्द्त्रको षवकास तथा कायाान्द्वयनमा र्ोर् द्ने। ५.२५ ऊर्ाासम्बल्न्द्ि षवलिन्द्न प्रषविीिरुको लसि तथा ज्ञानका लाधग क्षमता अलिबद्ृधि (तालीम, गोष्ठी, लसकाई भ्रमण, अलिम खखकरण तथा र्नचेतना) योर्ना तयार तथा कायाान्द्वयन गने। ५.२६ ऊर्ााषवकास सम्बल्न्द्ि कायागनाषवज्ञ आवश्यक िरेिूवाािार षवकास सलमतत, प्रम ख प्रशासककय अधिकृत तथा प्रम ख अध्यक्ष माफा त सेवा खरर् गनेब्यवस्था लमलाउने। ५.२७ आवश्यकता अन सार षवकास साझ्े ारिरुसुँगको साझे्ारीमा ऊर्ाा प्रवाद्िनको कायािमिरुलाई प्राथलमकता द्ने। ५.२८ उि-सलमततको वैठक तथा अन्द्य सञ्चालन खचाका लाधग कायिा ाललकासुँग समन्द्वय गने, िएको खचालाई अन मो्न गनेर तनकासाको लाधग प्रम ख प्रशाशककय अधिकृतसुँग समन्द्वय गने। - 4 - ५.२९ उि-सलमततका संयोर्कलेउि-सलमततका सम्िूणाि्ाधिकारीिरुलाई नेतत्ृव गनेछन्िनेअन्द्य स्स्यिरुलेसंयोर्कलाई सियोग गन ा स्स्यिरुको ल्र्म्मेवारी रिनेछ । ऊर्ाा सम्बन्द्िी सवै कायामा सपलािकारिरुको स झाव ललनेव्यवस्था गरीयेकोछ । ६.कार्ा बबबरणाः ऊर्ाा षवकास उि-सलमततको आफ्नो छ ट्टैकाया षववरण ि नेछ र उतत काया षववरण िूवाािार षवकास सलमततको लसफाररसमा सम्बल्न्द्ित कायािाललकाबाट अन मो्न गरीनेछ । अन मोद्त काया षववरणको मूलममला ाई केन्द्रषवन्द््म ा राखख उि-सलमतीका ि्ाधिकारीिरुलेआफ्नो ि् अन सार सम्िा्न गनेकायाबबबरण तयार गरी संयोर्कबाट स्वीकृत गराउन ि्ाछ , र स्वीकृत कायाबबबरणका आिारमा तोककएका कायासम्िा्न गनाउि-सलमतीका प्रत्येक स्स्यिरुको कताब्य र ल्र्म्मेबारी ि नेछ । उि-सलमतीको षवस्ततृ कायाषववरण अन स ची १ मा उपलेख गरीएकोछ । ७. कार्ासम्पादनका आधारहराः उि-सलमतीलेकायासम्िा्न ग्ाा नेिालको संबबिान र अन्द्य प्रचललत कान नमा ब्यबस्था िएका क रािरुको अततरीतत ्ेिाएका बमोल्र्म गन ािनेछ । क खााँदबारी नगरिाललकाको र र्नताको बिृतर दित । ख. समन्द्वय सिकायार समाबेशीकरण ग. कान नको शासन घ. िार्लशाता , र्वाफ्ेदिता तथा इमान्द््ाररता ङ. आधथाक अन शासन एंब भ्रष्टचारम तत चस् त र र्नम खी काया। च. तनणाय प्रकिया तथा स चनामा साबसािरणको िंि च । छ. र्नसििाधगता तथा स्थानीय स्रोतको अधिकतम उियोग । ८. तनश्चचि सिर्ािधध लभत्र तनणार् गनुापननाः यस अन्र्तगत उि-सलमतीको तनणाय गनाअधिकार प्राप्त अधिकारीलेक नैबबियमा तनणाय ग्ााप्रचललत कान न बमोल्र्म क नैतनल्श्चत अबधि लित्र तनणाय गन ािने ितन तोककएमा सोदि समयबधि लित्र र त्यस्तो ब्यबस्था निएमा तनणाय गन ािनेबबियको प्रकृती िेरी तनणयागनािाउनेअधिकारीलेउिय तत ठिरायको समयवधि लित्र तनणाय गन ािनेछ । ९. तनणार् गदाापारदलशािा कार्ि गनुापननाः यस तनयम वा अन्द्य प्रचललत कान न बमोल्र्म तनणाय गना िाउनेअधिकाररलेक नैबबियमा तनणाय ग्ाािार्लशाढंग बाट तनणाय गन ािनेछ र उतत तनणाय गन िा ने बबियमा आफ ना मातितका स्स्यिरुको राय तथा िरामशामा गन िा नेछ । उि-सलमततको बैठकवाट लसफाररस िई कायािाललकाबाट अन मो्न िएका तनणायिरु सावार्तनक गन ािनेछ । १०. तनणार् गदाा आधार र कारण खिु ाउनुपननाः प्रचललत कान न बमोल्र्म तनणाय ग्ाा सम्बधित ि्ाधिकारीलेगरेको तनणाय क नक न क रामा आिाररत छ र त्यस्तो तनणाय ककन गन ािरेको िो सोको स्िस्ट आिार र कारण खल ाई तनणाय गन ािनेछ । ११. साबार्तनक चासोको विषर्िा तनणार् गननबारेाः सलमतत लेसाबार्तनक चासोको क नैबबिय तनणाय गन ा अतघ सरोकारवाला तथा नागरीक समार् संग आबश्यक िरामशा गना सतनेछ र साथैउतत प्रस्ताबबत - 5 - तनणयागररएको बबियको सकारात्मक तथा नकारात्मक िक्षिरुको समग्र षवश्लेशण गरी त्यस बाट प्राप्त ि न सतनेसंिाबबत प्रिाबको म पयांकन समेत गन ािनेछ । १२. आफ्नो श्र्म्िेबारी पन्छाउन नहुनेाः कान न बमोल्र्म कायासम्िा्न गन ािनेसलमतीका स्स्यिरुले आफ लाई स म्िीएको वा कान न बमोल्र्म आफ लेसम्िा्न गन ािनेकाम तनिााररत शतातथा तनिााररत अबधि लित्र सम्िा्न गन ािनेछ । पररच्छेदाः ४ आधथाक कार्ाप्रणािी िथा श्र्म्िेबारी १३. बर्ेट िथा कार्ाक्रि िर्ुिा ााः सलमतीलेआगामी आधथाक बिामा गन ािनेकामकार् तथा कायािमको तनलमत्त तोककय बमोल्र्म बर्ेट तयार गनेगराउनेउत्तर्ातयत्व संयोर्कको ि नेछ र साथैउतत बर्ेट तर् मा ा ग्ााबबकास साझे्ार र अन्द्तराल्ष्िय संघ संस्था बाट अन ्ान स्वरुि प्राप्त ि नेनग्ी वा ल्र्न्द्सी सिायतालाई बर्ेटमा समाबेश गन ागराउन िनेछ । बर्ेट तर् मा ा ग्ााऊर्ााषवकास उि-सलमततको लाधग एक आधथाक विाको लाधग एकमूष्ट ्ैतनक कायासंचालन, बैठक संचालन खचार अन गमन तथा मूपयाकंन बर्ेट तर् मा ा गरी िूवाािार षवकास सलमतत माफा त कायािाललकामा स्वीकृतीको लाधग िेश गन िा नेछ । १४. सेिा सुविधााः यस खााँदबारी नगरिाललकाको कायािाललकाबाट अन मो्न गराएको अवस्थामा ऊर्ाा षवकास उि-सलमततका ि्ाधिकारीिरुलाई बैठकमा सििागी ि ्ाुँबैठक ित्ता, आतेर्ातेयातायात खचार बैठक चलेको समयमा स्थानीय स्तरमा िाईनेखार्ा उिलब्ि गराईनेछ । यद् उि-सलमतीका स्स्यिरु कायािमको कायाान्द्वयन अषविीमा अन गमन तथा मूपयाकंन गना र्ाुँ्ा उि-सलमततको संयोर्कको स्वीकृतत ललई र स्वंयम ्संयोर्का र्ाने अवस्थामा िूवाािार षवकास सलमतीको संयोर्कको स्वीकृती ललइकायाान्द्वयन स्थलमा र्ान सककनेछ र उतत अवधिको ्ैतनक भ्रमण ित्ता, बास खचार यातायात खचा सम्बल्न्द्ित नगर कायािाललकाको आधथाक तनयमावली अन सार उिलब्ि गराउन िनेछ । १५. कारोबारको िेखााः सलमतीलेकारोबारको लेखा प्रणली नेिाल सरकारलेतोकीद्ए बमोल्र्म ि नेछ र अन ्ान तथा अन्द्य सिायता लगानी, बबतनयोर्न आ्ी सबैप्रकारका कारोबारको लेखा तयार गरी राख्न िनेछ । १६. आधथाक हहनाबबना िथा अतनर्िीििा गनानहुनेाः सलमतीका क नैितन स्स्यलेर्ानीर्ानी वा गलत मनसाय राखेर सलमतीमा क नैितन प्रकारको िानी नोतसानी ि यााउन वा आधथाक दिनालमना गना वा अतनयलमतता गनागराउन ि ्ैन त्यस्तो िाईएमा प्रचललत कान न बमोल्र्म कारबािी ि नेछ । १७. र्ोखखि ब्र्बस्थापनाः सलमतीलेरकम लगानी तथा त्यसमा रिेको र्ोखखम समेतलाई षवश्लेशण गरी र्ोखखम ब्यबस्थािन कायायोर्ना तयार गनेछ । पररच्छेदाः ५ बबबबध - 6 - १८. उच्च नैतिकिा िथा ब्र्बसातर्किा कार्ि गनुपा ननाः सलमतीले स्स्यिरुको कामकारबािी लाई िार्लशा बनाउन तथा कामकारबािीमा उच्च व्यबसातयकता कायम राख्नका लागी आचार संदिता बनाई लाग गनेछ । १८.१ आचारसंहहिा िागूहुनेाः ऊर्ााषवकास उि-सलमततका ि्ाधिकारीिरुलाई बैठक ि न िन्द््ा कल्म्तमा एक िप्ता अगावैर्ानकारी गराई उिल्स्थतीको स तनल्श्चता गन िा नेछ । क नैितन ि्ाधिकारी आफ्नो ि्ीय ्ातयत्व ममाअन रुि प्रत्येक बैठकमा म नालसब कारणसदितको अवस्था बािेक अतनवायासििागी ि न िनेछ । उि-सलमततको क नैितन ि्ाधिकारी षवना स चना लगातार बढीमा ३ िटकसम्म बैठकमा अन िल्स्थती िएमा स्वताः खारेर्ीमा िरेको मानीनेछ । ऊर्ााषवकास उि-सलमततको क नैितन ि्ाधिकारिरुलेआचार संदिता िूणरुा िमा िालना गन िा नेछ । यद् क नै कसैले उपलघंन गरीएको िाईएमा उि-सलमततको संयोर्कलेतत्काल स्िल्ष्टकण सोध्न सतनेछ । सोधिएको स्िष्टीकरणमा धचत्तब झ््ो र्वाफ नआएमा उि-सलमततको बैठकबाट तनणाय गरी आवश्यक कावाािी गरीनेछ । त्यस्तो आवश्यक कावाािी अन्र्तगत के िी समयको लाधग तनलम्बन वा ि् खारेर्ी सम्मको तनणाय गनासतनेछ । १९. सिर् पािना र तनर्लिििााः उि-सलमतीका सम्ि णास्स्यिरुलेतनिााररत समयमा तनयलमत रुिले कायालाई ततब्र रुिमा अगार्ी बढाउन िनेछ र उि-सलमतीको आबश्यकता र संयोर्कको तन्ेशन अन सार बैठक बस्न िनेछ र बैठकमा अन उिल्स्थत तथा ल्र्म्मेबार बाट टाढा ि न खोर्ेमा आबश्यकता अन सार कावाािी समेत गनासतनेछ । २०. अनुशासन र आज्ञापािनाः सलमतीका सम्ि णा स्स्यिरुलेअन साशनमा रिी आफ्नो काम कताब्य इमान्द््ाररता र तत्िरताका साथ िालन गन ािनेछ । २१. सुचना प्रिाहाः सलमतीलेआप्नो कायाालयसंग संम्बनधित सबैप्रकारका स चनािरु अिाबधिक गरी राख्नि नेछ र कायालयमा रिेको स चना प्रबाि गनेप्रयोर्नका लागी स चना बोर्ाब्यबस्थािन गनेछ । २२. तनदनलशका िा हदग्दशान िा कार्ाबबधध िा स्रोि पुश्स्िका बनाउन सक्नेाः सलमतीले आफ्नो कामकारबािीलाई प्रकियागत ढंगबाट तछटो छररतो र लमतब्ययी रुिमा संचालन गना वा कायासम्िा्न गना आबश्यक तन्ेलशका वा द्ग््शान वा कायाबबधि वा श्रोत ि ल्स्तका बनाई लाग गनासतनेछ । २३. खारेर्ी र बचाउ सम्बश्न्ध: नेिाल सरकार, प्र्ेश सरकार तथा स्थानीय सरकारको क नैितन कानून, तनयम तथा नवीकरणीय ऊर्ाा नीततसुँग क नैितन ब ्ाुँ बाखझन गएमा बाझीएको ि् सम्म स्वताः अमान्द्य ि नेछ। - 7 - अनुसूची: १ ऊर्ााविकास उप-सलितिको कार्ावििरण  ऊर्ाा षवकास उिसलमतत (Energy Development Sub-Committee: EDSC) िूवाािार षवकास सलमतत (Infrastructure Development Committee: IDC), कायाकारीिरू र ग्रामीण िाललकाको सिाको लाधग ल्र्म्मेवार ि नेछ र यो ऊर्ाा सम्बन्द्िी तन्ेशन र स झाविरू कायाान्द्वयन गना प्रततबद्ि छ।  उि-सलमतत लेनवीकरणीय ऊर्ाा (Renewable Energy: RE) को लागी कानून, तनयम र मानक संचालन प्रकिया तयार गनछे र IDC र कायाकारी माफा त षविानसिाबाट स्वीकृत ि नेछ।  संगठनात्मक षवकासलेRE लाई बढावा द्न ऊर्ााइकाई र EDSC मा ध्यान के ल्न्द्रत ग्ाछ।  ऊर्ाासेवालेनागरीक बर्ाित्रमा सबैनगरिाललका मातनसिरूलाई सचेतना र्गाउनेक राको उपलेख गनेछ।  EDSC लेऊर्ाासम्बल्न्द्ित गततषवधििरू समादित गनावाषिाक योर्ना प्रकियामा सकिय िलूमका र नेतत्ृव प्र्शान गनेछ।  यथाथावा्ी र प्रयोगकताा मैत्री गततषवधििरू तयार गनासियोग ि रयाउने ् सदित वाषिाक योर्ना प्रकियाको षवलिन्द्न चरणिरूमा सकिय सििाधगताको ि ल्ष्ट ि नेछ। यो िररप्रेक्ष्य सन्द््िार समय अन सार संशोिन ि नेछ।  ऊर्ाा सम्बन्द्िी गततषवधििरूको िदिचान, उनीिरूको माग संकलन र प्राथलमकता र वगीकरण सदिष्ण ता स्तरबाट वाषिाक योर्ना प्रकियाको श रू्ेखख ७ षवलिन्द्न चरणमा नगरिाललका ऊर्ाा योर्नाको दृल्ष्टकोण, लक्ष्य र उद््ेश्यिरूको िररस्थािन ि न्द्छ । त्यसितछ, EDSC ले ऊर्ाा सम्बन्द्िी गततषवधििरू IDC माफा त कायाकारीमा र अन्द्तताः षविानसिाबाट अनम ो्न गनछे ।  यसलेऊर्ााप्रबिानका लाधग सम्िाषवत सरोकारवालािरूको िदिचान सदित ऊर्ााषवकास रणनीतत तयार गनेछ। - 8 -  यसलेआन्द्तररक र बाह्य रूिमा नवीकरणीय ऊर्ााषवकास र ि्ोन्द्नततको लाधग मेयर / अध्यक्षको सियोगमा श्रोतिरूको खोर्ी र िररचालन गनेछ।   यसलेके न्द्रीय, प्र्ेश र तछमेकी स्थानीय सरकारिरूसुँग ऊर्ााषवकासको लाधग उनीिरूको फल्ायी सियोगका लाधग प्रिावकारी ढंगले आिसी समन्द्वय र सिकायाग्ाछ।  र्रुरी क्षेत्र र Dis-Advantaged Group (DAG) सम ्ाय र ऊर्ााषवत्तीय ि्ोन्द्नतत बािेक अन् ान संयन्द्त्र बबस्तारैघट्नेछ।  EDSC लेिवन तनमााण नतसा स्वीकृत गनेबेला ऊर्ाामैत्री िवन कोर् थप्न िैरवी गनेछ र IDC माफा त कायाकारीिरुलाई सिमतत र्नाउुँनेछ।  यसलेऊर्ाा षवकास योर्नािरू, यसको कायाान्द्वयन, अन गमन र IDC माफा त कायाकारीिरूलाई िेश गनेररिोटातयार िानेतनणाय गनेछ।  यो ऊर्ाायोर्ना र यसको कायाान्द्वयनको समयमैसम्िाषवत नकारात्मक प्रिाव (वातावरणीय, प्रकोि र्ोखखम र य द्ि द्वन्द्द्व) मा चेतन ि नेछ। यसलेसम्िाषवत नकारात्मक प्रिाविरूको बबरूद्ि कम गनेषवकपििरू र व्यवस्थािन उिायिरूको अन सरण गनेछ।  यसलेप्रयोगकताािरूको िक्षमा नवीन र रचनात्मक RE प्रबबधि प्रविान गना र उनीिरूको िि ुँच बढाउन ध्यान द्नेछ। यो नयाुँ RE प्रबबधि प्रविान खोर्मा के ल्न्द्रत ि नेछ र् नले प्रयोगकताािरूलाई फाइ्ा ि राउनेछ ।  यसलेतनर्ी क्षेत्रका लाधग वातावरण सक्षम िा्ैRE प्रबबधि स्थािना गरेितछ सेवा स तनल्श्चत गना स्थानीय रूिमा बबिी िछाडर् सेवा संयन्द्त्र र यसको कायाान्द्वयन षवकासमा र्ोर् द्नेछ।  यसलेक्षमता तनमााण योर्ना (प्रलशक्षण, अलिम खीकरण, कायाशाला र िस-लतनिंग भ्रमण आद्) र RE प्रबबधिमा ज्ञान र सीि वद्ृधि गनायसको प्रिावकारी कायाान्द्वयनमा र्ोर् द्न्द्छ ।  यसले नगरप्रम ख, प्रम ख िशासककय अधिकृत र िूवाािार षवकास सलमततको संयोर्कको समन्द्वयमा आवश्यकता अन सार ऊर्ााषवकास षवज्ञिरूको प्रबन्द्ि लमलाउुँ ्छ ।  ऊर्ाा षवकास र प्रबद्ािन गना यसले षवकास साझे्ार (्ाता, आईएनर्ीओ, अन्द्तरराल्ष्िय/गैरसरकारी संस्था र तनर्ी क्षेत्र) सुँगको सिकाया र साझे्ारीमा ऊर्ाा प्रबिान कायािमलाई प्राथलमकता द्नेछ ।